Point of care testing (POCT) is het proces van indiceren, uitvoeren, verwerken, interpreteren, communiceren, vastleggen en opvolgen van een labotest door een medewerker in de gezondheidszorg tijdens de zorgverlening aan en in de nabijheid van de patiënt.1 POCT is geen nieuw gegeven, denk maar aan de eenvoudige urinesticks die u dagelijks in uw praktijk gebruikt, een simpele zwangerschapstest bij de patiënt thuis, of dagelijkse thuismonitoring van diabetespatiënten met behulp van glucometers. 

In de huidige maatschappij staat het begrip kostenefficiëntie centraal. In een ideale setting kan de huisarts met POCT in de huisartsenpraktijk een consultatie efficiënt afronden met als gevolg minder doorverwijzingen en een reductie van de kosten voor zowel de patiënt als de maatschappij.2 

De POCT-markt is groot en groeit elke dag. Talrijke toestellen en talrijke parameters (CRP, D-dimeren, PT/INR, troponine I/T, NT-proBNP, HbA1c, elektrolieten, bloedgassen, en andere) zijn vandaag reeds ter beschikking. De POCT CRP test wordt bijvoorbeeld al in specifieke settings gebruikt door de huisarts in Nederland, alsook op verschillende spoedafdelingen in België. De juiste keuze maken in het grote aanbod POCT is van cruciaal belang. Belangrijke kwaliteitsindicatoren bij het kiezen van een geschikte combinatie zijn: eenvoud, snelheid, kwaliteit en kostenefficiëntie.

Eenvoud

POCT moet eenvoudig zijn van afname tot en met de interpretatie van het resultaat. Idealiter kunnen we met behulp van een klein staalvolume afgenomen door een vingerprik meerdere parameters bepalen op één eenvoudig te bedienen en draagbaar toestel waarbij de resultaten identiek zijn aan wat zou kunnen bekomen worden op een volautomatisch toestel in het labo.

Dit is echter op dit moment niet mogelijk, vaak zijn meerdere toestellen nodig om bepaalde parameters te bepalen met allen een verschillende staalafname (vingerprik of veneuze bloedafname met verschillende anticoagulantia). Daarnaast zijn de meeste toestellen niet draagbaar waardoor ze enkel in de huisartsenpraktijk zelf kunnen gebruikt worden. In geval van immunoassays worden vaak andere antilichaam-antigen combinaties gebruikt waardoor POCT resultaten niet vergelijkbaar zijn met het labo.

Snelheid

Het POCT gebeuren van afname tot interpretatie moet kunnen gebeuren op een korte tijd gezien het korte tijdsbestek van een consultatie. Analysetijden variëren sterk van enkele minuten tot maximum 20 minuten, afhankelijk van het toestel en de parameter. Hierbij moet natuurlijk ook nog de tijd van afname en interpretatie gerekend worden. Dit betekent dus dat door de vaak lange analysetijd bepaalde testen niet in aanmerking komen voor dagelijks gebruik binnen een huisartsenpraktijk.

Kwaliteit

Labo Nuytinck is geaccrediteerd volgens ISO15189:2012. Dezelfde strenge normen voor POCT volgen is quasi onmogelijk maar een grondige validatie en kwaliteitsmonitoring zijn essentieel, daarom werden in 2015 praktijkrichtlijnen uitgeschreven door het NHG.2 Bij voorkeur gebeurt kwaliteitsbewaking vanuit het labo via een online softwareprogramma. Belangrijke aspecten hierbij zijn: kwaliteitscontroles moeten regelmatig uitgevoerd worden ter plekke door de gebruikers zelf, lotmonitoring en controle is essentieel, onderhoud van toestellen moet op zekere tijdstippen plaatsvinden, certificering en hercertificering van alle gebruikers zijn noodzakelijk.

Naast analytische kwaliteit is ook de kwaliteit van de interpretatie van het resultaat van belang. Klinische studies zijn schaars en vaak werden parameters enkel in specifieke settings onderzocht. Er bestaan bijvoorbeeld duidelijke richtlijnen voor de interpretatie van CRP in de huisartsenpraktijk bij luchtweginfecties en diverticulitis bij volwassenen, maar niet voor andere indicaties.3,4 Recent (oktober 2016) werd ook een studie voor interpretatie bij kinderen gepubliceerd, echter enkel voor rule-out van ernstige infectie en/of ziekenhuisopname bij klinisch verdachte gevallen.5

Kostenefficiëntie

POCT moet kosteneffectief zijn, dit betekent dat de kost bij voorkeur de kost van een gewone bloedafname niet overstijgt en dat door het uitvoeren van POCT toekomstige kosten kunnen gereduceerd worden (vermindering van het aantal doorverwijzingen, vermijden van opnamekosten, wijziging in voorschrijfgedrag). Momenteel gaat POCT gepaard met een grote investering, daarom is het belangrijk de juiste combinatie van toestel en parameters in de juiste setting vast te leggen.

Wat heeft (zal) Labo Nuytinck te bieden (hebben)?

Ten eerste wil Labo Nuytinck de markt grondig verkennen, daarom zijn wij reeds enige tijd gestart met evaluaties en recent nog met een pilootproject om verschillende toestellen en parameters te evalueren binnen een groepspraktijk. Met de opgedane ervaring wil Labo Nuytinck een kwaliteitsvol en gepersonaliseerd POCT-concept naar de huisartsenpraktijk brengen.

Ten tweede wil Labo Nuytinck volledig ondersteuning bieden binnen dit concept: de toestellen blijven eigendom van het labo, een online koppeling met het labo, integratie van de resultaten in het patiëntendossier, alsook dagelijkse ondersteuning door een POCT-coördinator voor installatie, training, onderhoud en kwaliteitscontrole.

Literatuur

  1. Richtlijn Point of care testing (POCT) in de huisartsenzorg – opgesteld naar het Nederlands Huisartsengenootschap (NHG). 2015. 
  2. Current and future use of point-of-care tests in primary care: an international survey in Australia, Belgium, The Netherlands, the UK and the USA. Howick et al. 2014. 
  3. NHG standaard ‘Acuut Hoesten’. 2013. 
  4. NHG standaard ‘Diverticulitis’. 2011. 
  5. Should all acutely ill children in primary care be tested with point-of-care CRP: a cluster randomised trial. Verbakel et al. 2016.

Wenst u meer informatie?

Wenst u meer informatie?

Values Anacura

KWALITATIEF

INTEGRITEIT

EVIDENCE BASED