Staalafname

Bloedafname

1

Aanvragen

Het opstellen van een aanvraag voor staalafname kan op papier of elektronisch (Elab).

Voor het klassieke papieren formulier zijn er 2 types in gebruik:

Het elektronisch aanvraagplatform, Elab, laat toe papierloos te werken van aanvraag tot resultaat. Binnen het elektronisch platform worden alle nodige gegevens van de aanvragende arts en de patiënt automatisch overgenomen uit het elektronisch medisch dossier. De testen worden op individuele basis of via de keuze uit profielen geselecteerd.

Er is een minimum aan informatie dat op een aanvraag moet aanwezig zijn, alvorens het RIZIV deze aanvraag erkent voor terugbetaling.

  1. Gegevens over de aanvragende arts:
  • Naam, voornaam, adres, RIZIV-erkenningsnummer.
    Deze informatie kan, indien gewenst, door het laboratorium op de aanvraag voorgedrukt worden.
  1. Gegevens over de patiënt:
  • Naam, voornaam, adres, geboortedatum, geslacht, INSZ- (rijksregister) nummer.
  • Klinische gegevens noodzakelijk voor bepaalde onderzoeken, zoals vermeld in de voetnoten.
  1. Administratieve elementen:
  • Datum van aanvraag en handtekening van de aanvragende arts.
  • Datum van staalafname.
  • Elke test moet individueel worden aangekruist.
  1. Eventuele urgentie

Het aanduiden van testgroepen met een streep wordt door het RIZIV niet aanvaard.

2

Voorbereidingen door de patiënt

Wat betekent nuchter zijn

Nuchter zijn betekent dat de patiënt gedurende minstens 8 uur vóór de bloedafname niet meer gegeten of gedronken heeft, met uitzondering van water.

Wanneer nuchter zijn?

Standaard wordt een nuchtere bloedafname, samen met een beperkte fysieke activiteit, aanbevolen voor een glucosebepaling.

Specifieke informatie per test voor ons laboratorium is terug te vinden in de testendatabase.

3

Afname

Verifieer het aanvraagformulier grondig voor het starten van de bloedafname, zodat al het nodige materiaal klaar ligt.

Voor sommige bepalingen zijn bijzondere bewaar- en afnamecondities van toepassing voor de afgenomen buizen. Deze informatie vind je terug in de testendatabase (link).

Draai de naaldhouder op de naald (Let op: het mechanisme moet gesloten zijn, m.a.w. de witte knop ingedrukt). Het systeem is nu klaar voor de bloedafname.

Vraag aan de patiënt om de arm te strekken en een vuist te vormen. Bij de keuze van de punctieplaats komen de elleboogplooi (meestal), de onderarm en de handrug in aanmerking. Vermijd prikken in littekens, in de arm aan de zijde van een borstamputatie en in hematomen.

Breng de stuwband ongeveer 10 cm boven de punctieplaats aan. De spanning is te hoog indien de pols niet meer voelbaar is en/of de arm cyanotisch wordt. Als de stuwband langere tijd aangelegd werd om een goede punctieplaats te zoeken, dan moet deze vóór de punctie nog 1 tot 2 minuten worden losgemaakt.

Enkele aanbevelingen bij moeilijk voelbare venen:

  • Vraag de patiënt om de vuist enkele keren te openen en te sluiten met een aangelegde stuwband.
  • Laat de arm van de patiënt naar beneden hangen.
  • Masseer de voorarm van pols tot elleboog.
  • Beklop zacht de punctieplaats met wijs- en middenvinger.

Wanneer de punctieplaats is gekozen, deze goed ontsmetten en na ontsmetting niet meer aanraken.

De arm van de patiënt nu gestrekt en naar beneden gericht houden, terwijl de patiënt een vuist maakt.

Verwijder het naaldkapje en houd de huid gespannen om de punctie te vergemakkelijken en de vene stabiel te houden. Om een rollende vene te fixeren kan een ring rond de arm gevormd worden met duim en wijsvinger.

Breng de naald onder een hoek van 15° in over een afstand van ongeveer 1 cm.

De vuist van de patiënt kan weer geopend worden.

Bij dunne venen gebruikt men naalden van 22G, bij zeer dunne venen (bijv. op de handrug) een vleugelnaald 23G.

Noteer bij de klinische gegevens op de aanvraag wanneer het om een (zeer) moeilijke bloedafname ging.

Neem de naaldhouder vast en stabiliseer uw hand door deze te laten rusten op de huid van de patiënt. Duw met de duim het buisje in de houder (met wijs- en middenvinger tegen de zijvleugels van de houder) en maak de stuwband los van zodra het bloed in het buisje loopt, behalve bij fragiele, dunne venen.

Als het buisje na inbrengen niet vult, kan dit de volgende oorzaken hebben:

  • De naald zit niet diep genoeg.
  • De naald zit te diep. Indien bij het terugtrekken een hematoom ontstaat, moet de stuwband onmiddellijk losgemaakt worden.
  • De naald zit naast de vene. Door de vene te lokaliseren kan de richting van de naald alsnog gecorrigeerd worden.
  • De vene is door het vacuüm toegeklapt. Draai de naald zodat de opening in de punt terug vrijkomt.
  • De vene is te weinig gevuld. Maak de stuwband even los en span hem terug aan.
  • De buis is vervallen.

Verwijder het buisje wanneer de bloedtoevoer stopt. Oefen hierbij een tegendruk op de zijvleugels van de houder uit om te voorkomen dat de naald verschuift. Zoek steun op de huid van de patiënt. Vervang het gevulde buisje door een volgend.  Zwenk de gevulde buisjes minimaal 5 keer (niet schudden).

De volgorde van afname is:

  1. Citraatbuis
  2. Serumbuis
  3. Serumbuis zonder gel
  4. Oligobuis
  5. Heparinebuis
  6. Homocysteïnebuis
  7. EDTA-buis
  8. Fluoridebuis

Beëindigen van de bloedafname:

Druk een depdoekje lichtjes tegen de punctieplaats, verwijder de naald en druk het depdoekje voldoende lang op te punctieplaats tot het bloeden is opgehouden. De arm moet hierbij gestrekt en best licht omhoog gehouden worden.

Breng een pleister aan op de insteekplaats.

Deponeer de gebruikte naald zonder huls in een speciale naaldcontainer.

Indien de patiënt syncopaal wordt:

  • Leg de patiënt neer.
  • Eventueel de benen omhoog brengen.
  • Maak spannende kleding los.
  • Stimuleer de patiënt om diep en rustig in en uit te ademen.
  • Breng koude kompressen aan op het voorhoofd en in de nekbasis.
  • Laat de patiënt zeker niet alleen.
4

Staal- en patiëntenidentificatie

Bij gebruik van het elektronisch aanvraagplatform dient elk recipiënt geïdentificeerd te zijn met een barcode, die digitaal aan de aanvraag gekoppeld wordt.

Elke buis, elk recipiënt en het aanvraagformulier dienen duidelijk de identificatie van de patiënt te bevatten, m.a.w. een barcode of naam en voornaam.

Het laboratorium kan geen verantwoordelijkheid dragen voor foutief of niet-geïdentificeerde stalen.

Identificeer de patiënt door naam, voornaam en geboortedatum te vragen. Vergelijk deze gegevens met de informatie op het aanvraagformulier.

5

Staalbewaring

Stalen worden samen met het aanvraagformulier in een zakje op kamertemperatuur (17-25°C) bewaard in afwachting van ophaling door een koerier van het laboratorium.

Gebruik één plastic zakje per patiënt.

Voor sommige bepalingen zijn bijzondere bewaar- en afnamecondities van toepassing voor de afgenomen buizen. Deze informatie vind je terug in de testendatabase.

Voor een bloedafname verwijzen we u graag naar een van onze prikcentra.

Altijd meebrengen

Breng steeds uw aanvraagformulier, identiteitskaart en mutualiteitsklever mee.

Nuchter zijn

Uw arts bepaalt of een bloedafname al dan niet nuchter dient te gebeuren. Nuchter zijn betekent dat u gedurende minstens 8 uur voor de bloedafname niet meer mag eten of drinken, met uitzondering van water. 

Terug naar het overzicht