De afname gebeurt bij voorkeur vóór een antimicrobiële behandeling wordt gestart.

Het opstellen van een aanvraag voor staalafname kan op papier of elektronisch (Elab).

Voor het klassieke papieren formulier zijn er 2 types in gebruik:

• Een beperkt aanvraagformulier
• Een uitgebreid aanvraagformulier

Het elektronisch aanvraagplatform, Elab, laat papierloos werken van aanvraag tot resultaat toe. Binnen het elektronisch platform worden alle nodige gegevens van de aanvragende arts en de patiënt automatisch overgenomen uit het elektronisch medisch dossier. De testen worden op individuele basis of via de keuze uit profielen geselecteerd.

Er is een minimum aan informatie dat op een aanvraag moet aanwezig zijn, alvorens het RIZIV deze aanvraag erkent voor terugbetaling.

1. Gegevens over de aanvragende arts

• Naam, voornaam, adres, RIZIV-erkenningsnummer.
• Deze informatie kan, indien gewenst, door het laboratorium op de aanvraag voorgedrukt worden.

2. Gegevens over de patiënt

• Naam, voornaam, adres, geboortedatum, geslacht, INSZ- (rijksregister) nummer.
• Klinische gegevens noodzakelijk voor bepaalde onderzoeken, zoals vermeld in de voetnoten.

3. Administratieve elementen

• Datum van aanvraag en handtekening van de aanvragende arts.
• Datum van staalafname.
• Elke test moet individueel worden aangekruist.

4. Eventuele urgentie

Het aanduiden van testgroepen met een streep wordt door het RIZIV niet aanvaard.

Een goede staalname is cruciaal voor een goede sensitiviteit en specificiteit. De manier waarop dit gedaan wordt, is afhankelijk van het type. Debris van onder de nagelplaat geeft bij de meeste types betere resultaten.

Start bij alle types met het grondig ontsmetten van de nagel met 70% alcohol of isopropanol.

Knip vervolgens de nagel zo ver mogelijk af.

Distal lateral subungual onychomycosis (DLSO):

Dit komt het frequentst voor. De verkleuring begint in de distale hoek van de nagel en verspreidt zich geleidelijk verder. Subunguale hyperkeratose en onycholyse zijn vaak aanwezig.

• Neem stalen zo veel mogelijk uit de proximale regio, want daar is de hoogste concentratie aan actieve schimmel.
• Subungual debris kan verkregen worden met een curette of scalpel. 

Proximal subungual onychomycosis (PSO):

Eerder zeldzaam. Hierbij wordt eerst het proximale deel van de nagel aangetast en is er een distale verspreiding. Komt meer voor bij mensen met onderliggend (immuun) lijden (HIV, medicatie, diabetes,…). Het kan dan ook aangeraden zijn om bijkomende onderzoeken te doen indien de patiënt hiermee niet gekend is.

• Neem schraapsels van onder het nagelbed, zo dicht mogelijk bij de nagelmatrix.
• Soms is het nodig om een punchbiopt te nemen.

White superficial onychomycosis (WSO):

Gekarakteriseerd door doffe witte vlekken op het oppervlak van de nagelplaat. Deze vlekken zijn zacht en bij schrapen met een curette komen er kalkachtige schilfers vrij.

• Hierbij is schraapsel van bovenop de nagelplaat geschikt.

Totale dystrofische onychomycosis:

Complete destructie van de nagelplaat met een verdikt en gegroefd nagelbed bedekt met debris. Eindstadium van DLSO of PSO.

• Ga voor staalname te werk zoals bij DLSO.

Doe de verkregen nagelstukjes of schraapsels in een steriel recipiënt.

Noteer naam en voornaam van de patiënt op het recipiënt als u niet met het elektronisch aanvraagplatform werkt.

Bij gebruik van het elektronisch aanvraagplatform dient elk recipiënt geïdentificeerd te zijn met een barcode, die digitaal aan de aanvraag gekoppeld wordt.

Elk recipiënt en het aanvraagformulier dienen duidelijk de identificatie van de patiënt te bevatten, m.a.w. een barcode of naam en voornaam.

Het laboratorium kan geen verantwoordelijkheid dragen voor foutief of niet-geïdentificeerde stalen.

Identificeer de patiënt door naam, voornaam en geboortedatum te vragen. Vergelijk deze gegevens met de informatie op het aanvraagformulier.

Stalen worden samen met het aanvraagformulier in een zakje bewaard in afwachting van ophaling door een koerier van het laboratorium.

Gebruik één plastic zakje per patiënt.

Het zakje met de stalen in wordt tussen de afname en de ophaling door het labo het best bewaard bij kamertemperatuur.