Een 45-jarige man komt op consult met vermoeidheid sinds enkele maanden. Hij maakt zich zorgen dat dit de ziekte van Lyme zou kunnen zijn, omdat hij vaak in het bos wandelt. Hij kan zich geen tekenbeet of huidafwijking herinneren. Uw collega heeft al bloedonderzoek verricht en de serologie voor Borrelia blijkt positief. De patiënt vraagt of hij nu antibiotica moet krijgen.

WAT IS DE BESTE AANPAK BIJ DEZE PATIËNT? 

A. Direct behandelen met antibiotica, want de serologie is positief.
B. Herhalen van de serologie over enkele weken om stijging te beoordelen.
C. Geen antibiotica geven, want positieve serologie zonder klinische aanwijzingen is geen Lymeziekte.
D. Antibiotica geven en serologie herhalen na de kuur als controle.

 

ANTWOORD

Het correcte antwoord is C. Geen antibiotica geven, want positieve serologie zonder klinische aanwijzingen is geen Lymeziekte.

Borrelia burgdorferi is de verwekker van Lymeziekte. De transmissie gebeurt via een tekenbeet. Het klinisch spectrum varieert van een lokaal huidbeeld tot systemische manifestaties (neuroborreliose, Lyme-artritis, cardiale betrokkenheid).

Belangrijke aandachtspunten:

Positieve serologie ≠ Lymeziekte:

• Een positieve serologie toont enkel antilichaamvorming aan, wat ook kan betekenen dat iemand vroeger in contact is gekomen met Borrelia.
• Het merendeel van deze infecties klaart spontaan zonder ooit klachten te geven.
• Geen antibiotica starten louter op basis van een positieve serologie.
• Geen uitgebreide zoektocht naar Lyme als er geen concrete klinische aanwijzingen zijn.

Erythema migrans = klinische diagnose:

• Dit is pathognomonisch voor Lymeziekte.
• Serologie is niet nodig: sensitiviteit is in dit vroege stadium bovendien laag.
• Behandeling met antibiotica (bijv. doxycycline of amoxicilline) bij erythema migrans is direct aangewezen.

Na behandeling: geen serologische follow-up:

• Antistoffen dalen traag en kunnen nog jaren positief blijven.
• Serologie is dus géén parameter voor behandelsucces.

Wanneer serologie wél zinvol is:

• Bij verdenking op systemische Lyme (neuroborreliose, Lyme-artritis, cardiale betrokkenheid) kán serologie ondersteunend zijn.
• Belangrijk: kliniek staat altijd voorop, serologie is slechts aanvullend.

Samenvatting praktijkregel:
 

• Erythema migrans? → Direct behandelen, géén serologie.
• Geen EM maar wél systemische klachten?→ Serologie aanvragen, enkel behandelen bij passend klinisch beeld + positieve serologie.
• Geen EM, geen systemische klachten? → Geen serologie, geen antibiotica. Vermoeidheid alleen telt niet als systemische klacht.