Een 54-jarige obese man komt op controle bij de huisarts na de vaststelling van glucosurie in een ander laboratorium. Bij de nieuwe laboratoriumresultaten wordt opnieuw een aanzienlijke glucosurie aangetoond, zowel op de urineteststrip als via kwantitatieve bepaling (>3.000 mg/dL), zonder andere afwijkingen in de urine-analyse.

In het bloed is het nuchtere glucosegehalte 90 mg/dL en de HbA1c is 5,5% (37 mmol/mol), beiden binnen de referentiewaarden. De nierfunctie is normaal. De patiënt gebruikt medicatie in verband met hartdecompensatie en cardiovasculair lijden, waaronder Atorvastatine, Forxiga® (dapagliflozine), Lisinopril en Furosemide.

WAT IS DE MEEST WAARSCHIJNLIJKE OORZAAK VAN DE GLUCOSERIE?

A. Diabetes mellitus
B. Medicamenteus geïnduceerde glucosurie
C. Vals positief resultaat
D. Nierlijden

ANTWOORD

B. Medicamenteus geïnduceerde glucosurie is het juiste antwoord. Bij de eerste vaststelling werd gedacht aan diabetes mellitus. Door het normale gehalte aan nuchtere glucose en HbA1c kon deze diagnose echter verlaten worden.
Op bepaalde urinestriptypes kan een urine met een alkalische pH, aanwezigheid van ketonen of anti-oxidantia, zoals vitamine C, leiden tot een vals positief resultaat voor glucose. Een vals positief resultaat op de urinestrip werd hier uitgesloten door de kwantitatieve bepaling van glucose.
De normale nierfunctie maakt nierlijden, met gedaalde reabsorptie van glucose, weinig waarschijnlijk, hoewel renale glucosurie bestaat bij genetische aandoeningen, zoals het Fanconi-syndroom. In dit geval gaat het om een vorm van renale glucosurie, geïnduceerd door het medicijn Forxiga.

Forxiga® (dapagliflozine) behoort tot de groep van natriumglucose-cotransporter 2 (SGLT2) remmers. Deze medicatie blokkeert het SGLT2-eiwit in de nieren, waardoor de tubulaire reabsorptie van glucose vermindert. Dit leidt tot osmotische diurese, waarbij naast glucose ook natrium en water via de urine worden afgevoerd.

Bij patiënten met diabetes mellitus type 2 is het doel van deze medicatie om glucose af te voeren en zo het glucosegehalte in het bloed te verlagen.
Bij hartfalen daarentegen is het net de osmotische diurese en het verwijderen van het water uit het lichaam, dat zijn gunstig effect heeft op de bloeddruk en op de belasting van het hart.

Het is dus heel normaal dat er glucosurie wordt vastgesteld bij het gebruik van SGLT2-remmers zoals Forxiga®.