Man, 40 jaar, meldt zich bij de arts met icterus. Er wordt bloed geprikt met volgend resultaat:
Wegens de duidelijk gestoorde levertesten wordt een uitgebreide serologie bijgevraagd:
Waar kan dit bij passen?
A. Hepatitis A
B. Hepatitis A in combinatie met EBV
C. Hepatitis E
D. Hepatitis E in combinatie met EBV
E. Hepatitis A in combinatie met hepatitis C en EBV
ANTWOORD
Het gaat in deze casus om een acute hepatitis E infectie.
De EBV-serologie is compatibel met een doorgemaakte infectie, met een resttiter IgM. EBNA IgG is immers reeds positief. Deze parameter wordt pas positief na 6-8 weken. Acute infectie is dus minstens 8 weken geleden. EBV-IgM kan ook lang positief blijven na een acute infectie (in sommige gevallen langer dan 2-4 jaar), zonder enige klinische betekenis. Hepatitis A-serologie toont een negatieve HAV IgM met een positieve HAV totaal, compatibel met een doorgemaakte infectie of na vaccinatie.
HEPATITIS E UITGELICHT
Hepatitis E is een virale leverinfectie veroorzaakt door het hepatitis E-virus (HEV). Er bestaan verschillende genotypes van HEV: genotype 1 en 2 zijn humane virussen en komen voornamelijk voor in ontwikkelingslanden, terwijl genotype 3 en 4 bij mensen en dieren (zoals varkens, herten en wilde zwijnen) worden aangetroffen.
Epidemiologie en transmissie
Hepatitis E wordt doorgaans overgedragen via verschillende routes, afhankelijk van het genotype:
- Genotype 1 en 2: Deze genotypes worden voornamelijk overgedragen via de fecaal-orale route, vaak door verontreinigd drinkwater of voedsel. In ontwikkelingslanden is dit de voornaamste transmissieroute.
- Genotype 3 en 4: Deze genotypes worden waarschijnlijk vooral via voedsel overgedragen, met name door onvoldoende verhit varkensvlees, maar ook vlees van andere dieren zoals herten en wilde zwijnen. Daarnaast is besmetting via bloedtransfusies en orgaantransplantaties beschreven
Klinisch beeld
De meeste infecties verlopen asymptomatisch of mild, maar bij risicogroepen kan de ziekte ernstig verlopen.
Na een incubatietijd van 2 tot 6 weken kunnen de eerste symptomen van HEV-infectie zich voordoen, waaronder:
- Koorts, misselijkheid en vermoeidheid
- Later: icterus, leververgroting, buikpijn, verminderde eetlust en jeuk.
Deze symptomen lijken sterk op andere vormen van acute virale hepatitis, zoals hepatitis A, en kunnen dus gemakkelijk worden verward.
Ernstigere gevallen en risicogroepen
De ziekte verloopt meestal mild, maar bij bepaalde risicogroepen kan hepatitis E ernstiger zijn:
- Zwangere vrouwen: Vooral bij infectie met genotype 1 of 2 kan de ziekte ernstig verlopen, vooral in het derde trimester. De kans op complicaties, zoals leverfalen, is sterk verhoogd.
- Patiënten met onderliggend leverlijden of andere leverinfecties hebben een verhoogd risico op complicaties, ongeacht het genotype.
- Immuungecompromitteerde patiënten: Personen die immunosuppressiva gebruiken, zoals bij orgaantransplantatie, chemotherapie of het gebruik van biologische middelen zoals anti-TNF, lopen risico op een chronische HEV-infectie (met name door genotype 3). Dit kan leiden tot een snel progressieve levercirrose.
- Oudere mannen (>50 jaar): Vooral bij infecties met genotype 3 of 4 is er een verhoogd risico op ernstiger verloop van de ziekte.
Diagnostiek
Voor immuuncompetente patiënten heeft serologische diagnostiek de voorkeur. Een HEVinfectie wordt serologisch vastgesteld door middel van een positieve anti-HEV IgM. Voor immuungecompromitteerde patiënten is de diagnose gebaseerd op PCR, gezien de serologie vals negatief kan zijn.
Behandeling
Er is geen specifiek geregistreerd antiviraal middel voor hepatitis E. De behandeling is voornamelijk symptomatisch, gericht op het ondersteunen van de leverfunctie. Bij chronische HEV-infectie kan het tijdelijk verlagen van de immunosuppressie helpen om de infectie te beëindigen, wat in ongeveer een derde van de gevallen succesvol is.
Voor ernstige of chronische infecties kan ribavirine effectief zijn, maar dit is niet officieel goedgekeurd voor HEV-infectie. Bij immuungecompromitteerde patiënten kan het gebruik van ribavirine tijdelijk de infectie onder controle krijgen.