WELKE VAN ONDERSTAANDE MOGELIJKHEDEN IS NIET DE OORZAAK VAN DIT BLOEDBILAN?

A. Hepatitis E infectie
B. Paracetamol intoxicatie
C. Hemochromatose
D. Cholecystitis

ANTWOORD

Het correcte antwoord is D. Cholecystitis.

In deze casus had de patiënt bovenste luchtwegklachten - mogelijk een covidinfectie (cf. lymfopenie) - waarvoor de persoon 9 gram paracetamol had ingenomen. Deze dosis overschrijdt ruimschoots de maximaal aanbevolen dagdosis van 3 tot 4 gram paracetamol per 24 uur voor volwassenen (of 150 mg/kg/dag). Zelfs bij chronisch gebruik bij personen met een verhoogd risico op levertoxiciteit, zoals bij alcoholabusus, verwacht men geen levertoxiciteit indien de maximaal aanbevolen dagdosis niet wordt overschreden. Het gaat hier dus om een leverintoxicatie door paracetamol. Om leverfalen te voorkomen, dient men zo snel mogelijk acetylcysteïne toe te dienen, in een dosis afgestemd op de paracetamolspiegel in het bloed. Bij voorkeur doet men dit binnen de 8 uur. Binnen de 36 uur na inname kan dit nog steeds zinvol zijn om leverschade te beperken.

Een acute hepatitis E infectie behoort ook tot de mogelijkheden met een dergelijk bloedbeeld, waarbij het eerder uitzonderlijk is dat de transaminasen zeer hoog oplopen. In zo een geval zijn er vaak wel symptomen van koorts, buikpijn, malaise, braken, diarree en soms ook een urticariële rash.

Hemochromatose zou ook een potentiële diagnose kunnen zijn met deze labowaarden. De chronische ijzerstapeling in de hepatocyten uit zich in een zeer hoge ferritinewaarde en leidt na verloop van tijd tot leverschade, met onder andere verhoogde ALT-waarden tot gevolg. In deze casus echter is de verhoogde ferritine te verklaren als acuut-fase-eiwit als gevolg van de hepatotoxiciteit door paracetamol. Familiale anamnese heeft bij vermoeden van hemochromatose dan ook een toegevoegde waarde, naast de aan- of afwezigheid van symptomen ter differentiaal diagnose met de andere mogelijke oorzaken. De definitieve diagnose wordt hier gesteld aan de hand van een genetische test. De therapie bestaat uit aderlatingen tot het ferritinegehalte terug binnen de referentiewaarden ligt.

Bij cholecystitis zouden we een lagere ALT-waarde verwachten en in verhouding veel hogere waarden voor gamma-GT en alkalische fosfatase, die beiden wijzen op cholestase. Literatuur Behandeling van intoxicatie met paracetamol, Ned Tijdschr Geneeskd. 2017; 161:D1644. Lab Interpretation: High alanine aminotransferase (ALT) or aspartate aminotransferase (AST) in adults. UpToDate jan 2026.

Literatuur

Behandeling van intoxicatie met paracetamol, Ned Tijdschr Geneeskd. 2017; 161:D1644. Lab Interpretation: High alanine aminotransferase (ALT) or aspartate aminotransferase (AST) in adults. UpToDate jan 2026.