- Er wordt meer getest en het aantal positieve stalen stijgt, vooral voor NG.
- Door de screening op gepoolde stalen uit te voeren is besparing mogelijk.
- De BAPCOC-richtlijn bevestigt het advies voor monotherapie Ceftriaxon voor NG.
Neisseria gonorrhoeae (NG) en Chlamydia trachomatisch (CT) zitten in de lift.
- De vraag om te testen is met 27% toegenomen tussen 2021 en 2022.
- Er is een toename van het percentage positieve stalen voor NG van 30%, voor CT van 4%.
- Meer dan 70% van de positieve stalen voor NG zijn afkomstig van mannen.
- Het aantal positieve stalen is het hoogst in de leeftijdscategorie tussen 16 en 40 jaar (80% voor NG en 90% voor CT).
Gepoolde afname nuttig en goedkoop
Sinds 2020 gebeurt de screening in Labo Nuytinck met nucleic acid amplification test (NAAT) (1,2), die een hogere sensitiviteit en specificiteit vertoont dan microscopie en kweek.
- Screening bij vrouwen
- 1ste keuze: vaginale/cervicale wisser
- 2de keuze: eerstestraalsurine
- Screening bij mannen
- 1ste keuze: eerstestraalsurine
- 2de keuze: urethrale wisser
In België wordt de screening naar CT/NG slechts tweemaal per jaar terugbetaald. Wanneer een patiënt op meer dan één locatie (vaginaal, faryngeaal, rectaal of eerstestraalsurine) getest wordt, vermeerdert de kost voor de patiënt. Om dit te vermijden, kunnen stalen van dezelfde patiënt gepoold worden. Labo Nuytinck heeft een afnameset geëvalueerd voor vrouwen en mannen.
Volgens recente studies (3-5) was de sensitiviteit 90-97% voor NG en 92-95% voor CT, de specificiteit was 99-100% voor beide kiemen.
BAPCOC-richtlijn 2023: Ceftriaxon monotherapie voor gonokokken
De nieuwe BAPCOC-richtlijn voor de behandeling van een NG/CT-infectie werd in 2023 gepubliceerd.
A. NG-infectie
- Ceftriaxon 1 g intramusculair (i.m.) eenmalig, niet meer in combinatie met Azithromycine (2,6).
- Het aantal NG isolaten resistent aan Ceftriaxon is nog steeds zeer laag (0.4%) in België (7).
De resistentie aan Azithromycine en Ciprofloxacine blijft hoog: 16% en 52%, respectievelijk. - Bij een tijdelijke onbeschikbaarheid van Ceftriaxon kan als alternatief eenmalig Cefotaxim 1 g i.m. of de combinatie eenmalig van Azithromycine 2 g oraal en Gentamicine 240 mg i.m. gebruikt worden (2).
B. CT-infectie
- Doxycycline 200 mg per dag oraal in 2 dosissen gedurende 7 dagen (2,6).
- Azithromycine 1 g oraal eenmalig kan worden gebruikt enkel bij contra-indicatie voor Doxycycline, bij zwangerschap en borstvoeding.
- Bij een anale CT-infectie (LGV-type, lymphogranuloma venereum) wordt Doxycycline gebruikt gedurende 21 dagen.
C. Gecombineerde NG en CT-infectie
- Ceftriaxon eenmalig 1 g, in combinatie met Azithromycine (2 g oraal eenmalig) of Doxycycline (200 mg per dag in 2 dosissen gedurende 7 dagen) (2,6).
Literatuur
- Seksueel overdraagbare aandoeningen. Multidisciplinaire Richtlijn (NVMM, NVDV). 2018 (update 2019). https://www.soaaids.nl/files/2019-07/multidisciplinair-richtlijn-soa-2018-update-2019.pd
- Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, CDC, 2021 https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/STI-Guidelines-2021.pdf
- Sultan B, et al. The "3 in 1" study: pooling self-taken pharyngeal, urethral, and rectal samples into a single sample for analysis for detection of Neisseria gonorrhoeae and Chlamydia trachomatis in men who have sex with men. J Clin Microbiol. 2016;54:650-6.
- Aboud L, et al. Diagnostic accuracy of pooling urine, anorectal, and oropharyngeal specimens for the detection of Chlamydia trachomatis and Neisseria gonorrhoeae: a systematic review and meta-analysis. BMC Med. 2021;19:285.
- Prazuck T, et al. Pooling rectal, pharyngeal, and urine samples to detect Neisseria gonorrhoeae, Chlamydia trachomatis, and Mycoplasma genitalium using multiplex polymerase chain reaction is as
2022; 9(10).Open Forum Infect Dis.effective as single-site testing for men who have sex with men. - BAPCOC- Belgische gids voor anti-infectieuze behandeling in de ambulante praktijk.
https://www.bcfi.be/nl/chapters/12?frag=80000102022 - Jaarrapport gonokokken surveillance 2020. Sciensano. https://www.sciensano.be/sites/default/files/neisseria_gonorrhoeae_2020_2020_nrc_rapport.pdf