In deze nieuwsbrief geven we een beknopt overzicht van de meest voorkomende kiemen die in 2025 zijn aangetoond in respiratoire stalen. Daarnaast belichten we actuele resistentiepatronen van relevante bacteriële verwekkers.
DR. JULIA KOVALEVA
Klinisch bioloog / microbioloog
1. Positieve respiratoire pathogenen (%) - PCR
- In 2025 worden Influenza A, RSV en rhinovirus het vaakst aangetroffen in respiratoire stalen via PCR.
- In België lag de piek van positieve influenza PCR-resultaten in 2025 rond eind januari/begin februari. Het griepseizoen 2025-2026 begon opnieuw in december 2025, met stijgende positieve resultaten richting de vroege winter van 2026, volgens Sciensano-rapporten (1).
- Het RSV-seizoen 2025-2026 startte vanaf oktober 2025, met typische piekactiviteit in de late herfst tot vroege winter (november-december) richting begin 2026 (1).
- De SARS-CoV-2 PCR-positiviteit bleef in 2025 in België overwegend laag tot matig, zonder de uitgesproken pieken die tijdens de acute pandemieperiodes werden gezien (1).
- Voor bacteriële respiratoire infecties waren in 2025 Haemophilus influenzae en Streptococcus pneumoniae de meest frequent met PCR aangetroffen verwekkers.
- Bij een positieve bacteriële PCR op sputum wordt standaard geen cultuur of antibiogram uitgevoerd; deze kunnen afzonderlijk worden aangevraagd.
2. Overzicht respiratoire pathogenen - sputumcultuur
- In 2025 worden uit sputumculturen vooral H. influenzae, Staphylococcus aureus, Moraxella catarrhalis en Pseudomonas aeruginosa geïsoleerd.
- Van de sputumstalen is 7% positief voor S. pneumoniae in cultuur, terwijl 14% PCR-positief is. Dit verschil wordt verklaard door de hogere sensitiviteit van PCR, detectie van bacterieel DNA na (voorafgaande) antibioticatherapie en het meedetecteren van kolonisatie, terwijl kweek alleen levende bacteriën laat groeien.
- In ons laboratorium bedraagt de resistentie van H. influenzae tegen amoxicilline 18% (β-lactamase-positief), wat overeenkomt met het Belgische cijfer. In België ligt de resistentie rond 10% voor co-trimoxazol en <1% voor ciprofloxacine, terwijl internationale gegevens voor azithromycine doorgaans een lage resistentie (1–2%) tonen (2,3).
- Voor S. pneumoniae zijn geen penicilline-resistente stammen geïsoleerd. De resistentie tegen macroliden bedraagt 13% bij M. catarrhalis en 15% bij pneumokokken, tegen fluorchinolonen 17% en 5% respectievelijk.
- Amoxicilline blijft het eerstekeusantibioticum bij lage luchtweginfecties. Bij penicilline-allergie kan cefuroxim bij kinderen en moxifloxacine bij volwassenen worden gebruikt. Bij uitblijven van verbetering binnen 48 uur wordt een atypische pneumonie (Mycoplasma of Chlamydophila) overwogen en kan een macrolide (azithromycine) worden toegevoegd (4).
Literatuur
- https://www.sciensano.be/nl/gezondheidsonderwerpen/acute-luchtweginfectie/cijfers
- Sciensano. Epidemiologische surveillance van invasieve infecties met H. influenzae – 2023. https://www.sciensano.be/sites/default/files/epidemiologische_surveillance_van_invasieve_infecties_met_haemophilus_influenzae_-_2023.pdf?utm_source=chatgpt.com
- Sfeir MM. Haemophilus influenzae global epidemiology and antimicrobial susceptibility patterns including ampicillin and amoxicillin-clavulanate resistance based on β-lactamase production, 2013-2022. BMC Infect Dis. 2025 Oct 23;25(1):1391
- BAPCOC- Belgische gids voor anti-infectieuze behandeling in de ambulante praktijk. https://www.bcfi.be/nl/chapters/12?frag=8000010