Als huisarts wil je elke patiënt de best mogelijke zorg bieden. Labotests zijn één van de instrumenten die je daarvoor ter beschikking hebt. Ze helpen je om risico’s bij een patiënt in te schatten, een diagnose te stellen, de evolutie van een aandoening op te volgen, etc.

Bij de interpretatie van laboresultaten bieden referentiewaarden een handig houvast. Toch moet je ze steeds in hun context bekijken. Afhankelijk van iemands afkomst kunnen referentiewaarden immers variëren. Een bepaalde waarde kan met andere woorden “normaal” zijn voor een patiënt met een blanke maar niet voor iemand met een donkere huidskleur. Of vice versa.

Bij de interpretatie van laboresultaten spelen de referentiewaarden in onze rapporten een belangrijke rol. Ze vormen de onder- en bovengrens van het interval waarbinnen de resultaten van 95% van de mensen vallen. Of beter: van 95% van de mensen met een blanke huidskleur.

Vaak gelden die referentiewaarden ook voor burgers met een andere huidskleur. Maar dat is niet altijd het geval. Afhankelijk van iemands genetische kenmerken, die mede bepaald worden door onze afkomst, kunnen de referentiewaarden van een test immers verschillen. Een waarde die voor de een “normaal” is, is dat dus niet per se voor iemand van een andere afkomst.

Als je weet dat een derde van de bijna 11,6 miljoen inwoners in ons land (cijfers van 1 januari 2022) een niet-Belgische achtergrond heeft, dan begrijp je ook waarom het belangrijk is om de meest frequente verschillen in referentiewaarden te kennen.

• Aparte referentiewaarden bepalen in functie van de afkomst is onmogelijk, gezien de overlap tussen groepen, de verschillen binnen groepen, etc.
• Waakzaamheid bij de interpretatie van laboresultaten blijft ook bij patiënten met een blanke huidskleur geboden. Iemands medische voorgeschiedenis kan een afwijking van de referentiewaarden bijvoorbeeld in een totaal ander licht plaatsen.

Vaak voorkomende verschillen in referentiewaarden

Leukocyten en neutrofielen

De concentratie van leukocyten en neutrofielen is 20 tot 30% lager bij mensen met een donkere huidskleur dan bij mensen met een blanke huidskleur. Binnen de groep mensen met een donkere huidskleur is de concentratie lager bij Afrikanen dan bij Afro-Amerikanen en bij mensen met een Afro-Caraïbische achtergrond.

Creatinekinase

De creatinekinasewaarde is hoger bij mannen met een donkere huidskleur dan bij andere mannen. Ook bij vrouwen met een donkere huidskleur liggen de waarden hoger, al zijn de verschillen daar minder frappant.

Tabel met mediane CK-waarden: